مقاله ها

تعرفه داروخانه ها در سال ۱۴۰۰
دکتر سیدعلی فاطمی (نایب رئیس انجمن داروسازان ایران)

پیشینه:
 
بعد از ۲۰ سال از وضع آن (در سال ۶۷)، حق فنی داروخانه ها در سال ۸۷، با انتشار یک گزارش از مرکز پژوهش های مجلس زیر سوال رفت و بعد از شکایت سازمان بازرسی کشور در همان سال، هیات عمومی دیوان عدالت اداری شش مرتبه (۸۸/۲/۳، ۸۹/۷/۱۹، ۹۳/۴/۱۷، ۹۷/۱/۲۸، ۹۷/۶/۲۰ و ۹۸/۱۱/۸) بخشنامه های مربوط به این تعرفه در ۱۳ سال اخیر را ابطال کرد.
در این سال ها هر بار وزارت بهداشت با استناد به یک ماده قانونی دیگر، تعرفه های جدید را اعلام می کرد.
با اعمال ماده ۹۲ در آخرین رای دیوان، عملا راه برای اعلام تعرفه با استناد به قوانین موجود توسط وزارت بهداشت مسدود شد تا بعد از ابلاغ آخرین تعرفه (در اسفند ۹۷) در دو سال اخیر تعرفه جدیدی ابلاغ نشد.

دوره جدید:

همانطور که بیان شد عملا هیچ راهی بجز تصویب قانون جدید در مجلس برای این کار باقی نماند.
اولین اقدام در این رابطه از بهمن ۹۸ شروع شد تا در قانون بودجه سال ۹۹ تعرفه داروخانه ها قانونی شود. متاسفانه پیشنهاد وزارت بهداشت در این رابطه در کمیسیون تلفیق مجلس رای نیاورد و یک سال عقب افتادیم.
خوشبختانه بخت با داروسازان همراه بود و در اسفند ۹۸ سه نفر از همکاران داروساز به مجلس راه پیدا کردند.
در آذر ۹۹ یک کارگروه از نمایندگان داروساز مجلس، سازمان غذا و دارو، انجمن داروسازان و انجمن داروسازی بالینی تشکیل شد تا روی متن پیشنهادی قانون کار کنند.
نهایتا دو پیشنهاد در رابطه با تعرفه خدمات (قسمت ۴ بند ک تبصره ۱۷) و تعرفه ثبت نسخ الکترونیک (بند ل تبصره ۱۷ قانون بودجه سال ۱۴۰۰) توسط جناب آقای دکتر روح الامینی به کمیسیون تلفیق ارائه شد و با تلاش ایشان و همکاران در سازمان غذا و دارو و همینطور انجمن داروسازان ایران، نهایتا در اسفند ۹۹ در مجلس به تصویب رسید.

ابلاغ تعرفه های جدید:

در تاریخ ۱۴۰۰/۱/۲۳ با اعلام حق ویزیت پزشکان در سال ۱۴۰۰ و اعلام مبالغ کای خدمات تشخیصی و درمانی، تعیین تعرفه داروسازان (در داروخانه و بیمارستان) امکان پذیر شد.
کارگروهی چهارجانبه متشکل از همکاران سازمان غذا و دارو (اداره کل امور دارو و اداره کل استاندارد و پایش)، سازمان نظام پزشکی، انجمن داروسازان ایران و انجمن داروسازی بالینی حدود سه هفته روی ضرایب کای حدود ۱۷ خدمت داروساز در داروخانه و بیمارستان کار کردند تا اینکه این تعرفه ها در تاریخ ۱۴۰۰/۲/۲۰ توسط وزیر محترم بهداشت ابلاغ شد.

ویژگی های تعرفه ۱۴۰۰ داروخانه ها:

تعرفه خدمات داروسازان از سال ۹۳ تا ۹۷ بر اساس کدهای خدمات در کتاب ارزش نسبی خدمات سلامت ابلاغ می شد.
تعرفه در این سال ها متشکل از دو جزء حرفه ای (۰.۰۸) و‌ فنی (۰.۰۲) بود و به هر نسخه تعلق می گرفت.
با توجه به ابطال کدهای کتاب توسط دیوان، آخرین تعرفه داروخانه ها (مربوط به سال ۹۸ )، راسا توسط وزیر ابلاغ شد. این تعرفه این حسن را داشت که بجای نسخه، به هر قلم دارو تعلق می گرفت، اما این عیب را داشت که که فقط شامل جزء حرفه ای بود (مبلغ جزء حرفه ای هم از جزء فنی کوچک تر است و هم رشد سالانه کمتری دارد).
مزیت بزرگ تعرفه ۱۴۰۰ این است که هم به هر قلم دارو تعلق می گیرد و هم اینکه شامل جزء حرفه ای (با ارزش ۲۷.۷ هزار تومان) و هم جزء فنی (با ارزش ۶۴.۴ هزار تومان) می باشد.

تعرفه ثبت نسخ الکترونیک:

با توجه به اینکه امسال در اعلام حق ویزیت پزشکان مبلغ اضافه ای برای پزشکانی که نسخ الکترونیک بنویسند در نظر گرفته شده است (به طور متوسط ۱۴۲۰۰ تومان)؛ این مورد برای داروخانه ها هم لحاظ شده است.
با توجه به متن قانون بودجه، این تعرفه نیاز به تصویب هیات وزیران دارد که مقدمات آن فراهم شده است و امیدواریم به زودی ابلاغ شود.
چنانچه در آینده بیشتر نسخ الکترونیک شود، بخشی از هزینه داروخانه ها کاهش پیدا می کند و‌ این مبلغ (حدود ۵۰۰۰ تومان) برای پوشش بقیه هزینه ها قابل قبول خواهد بود.

تعرفه داروهای OTC:

بر اساس کتاب ارزش نسبی، ضریب تعرفه داروهای OTC، فقط به جزء حرفه ای تعلق می گرفت؛ ولی در ابلاغیه جدید جزء فنی (۰.۰۰۵) برای اولین بار به آن اضافه شد.
این تعرفه (بر خلاف بخشنامه مربوط به سال ۹۸ ) سقف ندارد و به هر قلم داروی OTC جداگانه تعلق می گیرد (زیر ۲۰۰۰ تومان ۱۰ درصد و بیشتر از آن ۶۰۰ تومان).

تعرفه داروهای گیاهی:

داروهای گیاهی هم مانند داروهای شیمیائی برای اولین بار مشمول تعرفه شدند.

تعرفه مکمل های غذایی:

با توجه به اینکه مکمل های غذایی بر اساس قانون جزء داروها تقسیم بندی شده اند، قاعدتا باید مشمول تعرفه باشند، اما چون در بخشنامه وزیر صراحتا به آن اشاره نشده، فعلا قابل دریافت نیست (در حال پیگیری است).

تعرفه داروهای ترکیبی:

تعیین حق الزحمه ساخت داروهای ترکیبی بر اساس آئین نامه داروخانه ها (ماده ۲۴) به انجمن داروسازان سپرده شده است.
در دستورالعمل انجمن (۹ آذر ۹۹) دستمزد ساخت + تعرفه خدمات با هم در نظر گرفته شده است  و ملاک عمل داروخانه ها می باشد.

تعرفه داروخانه های شبانه روزی:

در آخرین بخشنامه تعرفه وزیر (مربوط به سال ۹۸)، تعرفه داروخانه ها برای شیفت های شب (بعد از ساعت ۱۰ شب تا ۸ صبح) و روزهای تعطیل، ۱۰ درصد بود که امسال به ۴۰ درصد افزایش پیدا کرد.

تکالیف چدید داروخانه ها:

با وجود افزایش نسبتا قابل قبول تعرفه داروخانه ها در سال ۱۴۰۰، تکالیف جدیدی هم بر عهده داروخانه ها گذاشته شده است. از جمله اتصال داروخانه ها به سامانه تی تک (برای ثبت داروهای مورد نظر سازمان) و همینطور داروهای OTC، تمایز کامل مسئولین فنی از کارکنان داروخانه و عرضه همه داروها و حتی مکمل های غذایی زیر نظر مسئول فنی.

به عنوان مثال در بخشنامه مورخ  ۹۹/۱۲/۲۸ وزیر محترم، در مورد داروهای OTC آمده:
"صدور فاکتور دارو با ذکر تاریخ تحویل دارو، مشخصات داروهای تحویلی بیمار شامل نام و دوز دارو و تعداد دارو و مشخصات دریافت کننده شامل نام و نام خانوادگی و شماره ملی، شکایت و مشکلی که برای دریافت اظهار نموده (Chief complaint) صادر و دارو با نظارت و پس از مهر و امضاء فاکتور توسط مسئول فنی داروخانه تحویل داده شود. نسخه دوم فاکتور با مهر و‌ امضاء مسئول فنی باید تا پایان هر ماه در داروخانه نگهداری شود."

لذا این افزایش تعرفه در ازای انجام تکالیف جدید در داروخانه است تا تداوم افزایش آن در سال های آینده امکان پذیر باشد و بعدا وارد قانون احکام دائمی و کاملا تثبیت شود.

بحث و نتیجه گیری:

خوشبختانه در سال جاری با ابلاغ ضابطه جدید قیمت گذاری دارو (افزایش حدود ۴ تا ۵ درصد در سود داروها) و همینطور بخشنامه جدید خدمات دارویی، زیان های حاصل از دو سال عدم افزایش درآمد داروخانه ها تا حدودی جبران شد.
امیدواریم با ابلاغ رسمی تعرفه ثبت نسخ الکترونیک در آینده نزدیک، نگرانی موسسین داروخانه ها در این رابطه کمتر شود.
 از طرفی با توجه به وظایف جدید و بیشتر مسئولین فنی، ضرورت دارد مکانیسم های جبران خدمات آنها هم پیش بینی شود.